10 goede fouten
De mooiste manier van leren is door fouten te maken.
10 fouten die je maar beter vaak kunt maken.
Achtergrond
De Kracht van Fouten
Leiderschap en organisatieverandering in een onvolmaakte wereld
Ik ben er goed in — fouten maken. Altijd al geweest. Bij etentjes, als het gesprek stilvalt, is het vaste prik: "Vertel nog eens over die keer dat je in de verkeerde auto stapte." Meestal lachen er mensen om die het verhaal al honderd keer hebben gehoord. Toch blijf ik het vertellen, want het is waar: mijn fouten hebben me ver gebracht. Oké, misschien niet naar de top van de wereld, maar ver genoeg om tevreden te zijn. En dat is best iets.
Fouten zijn onlosmakelijk verbonden met schaamte. Die schaamte is cultureel bepaald — je familie, land of werkcultuur bepaalt in hoge mate hoe je ermee omgaat. In Nederland zeggen we al snel: "Doe maar normaal." Fouten maken, en vooral daar open over zijn, past daar niet goed bij.
Maar wat nu als we die hele gedachte omdraaien? Wat als fouten geen teken van zwakte zijn, maar van lef, groei en menselijkheid?
Wat is eigenlijk een fout?
Een fout is simpel gezegd: iets gaat niet zoals verwacht, gewenst of volgens de norm. Er bestaan talloze woorden voor — blunders, vergissingen, inschattingsfouten, bugs, slordigheden, flaters. Dat alleen al zegt iets: we maken ze vaak, in allerlei vormen.
Het probleem zit vaak niet in de fout zelf, maar in hoe we ermee omgaan. In veel organisaties hangt er een impliciete hiërarchie rondom fouten: leidinggevenden mogen zich geen fouten permitteren, want dat ondermijnt gezag. Medewerkers verbergen fouten uit angst voor sancties. Teams verliezen creativiteit omdat er geen ruimte is voor risico's.
De Japanse filosofie van wabi-sabi biedt hierin richting: zie in de fout het potentieel voor verbetering, niet de reden voor verwijt. De schoonheid van imperfectie.
Leiderschap en fouten: corrigeren of waarderen?
Goede leiders herkennen het verschil tussen corrigeren en waarderen. Een collega vertelde ooit over zijn opleiding aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding. Daar leer je over de fundamentele attributiefout: als je iemand een aanwijzing geeft om een beweging te corrigeren, bestaat het risico dat hij doorschiet naar het andere uiterste. De kunst is dan niet om meteen weer terug te corrigeren, maar juist om de afwijking positief te benoemen. Zo ontwikkelt de sporter het juiste gevoel in kleine stappen.
Zo werkt het ook in leiderschap. Wie te snel corrigeert, ontneemt mensen hun eigen leerervaring. Wie waarderend kijkt, bouwt aan vertrouwen en zelfsturing.
10 fouten
Tien sterke fouten die je beter maken
1. De Attributiefout
Je probeert iets te verbeteren, maar schiet door naar het andere uiterste. Goed bezig — je hebt de aanwijzing begrepen. Nu alleen nog leren doseren.
2. De Inschattingsfout
Je risico-inschatting klopte niet. Goed dat je het risico nam. Liever een inschattingsfout dan stilstand.
3. De Aannamefout
Je ging uit van vertrouwen en werd teleurgesteld. Toch goed dat je vertrouwen gaf. Vertrouwen werkt negen van de tien keer — deze ene keer was gewoon pech.
4. De Oordeelfout
Je had het bij het verkeerde eind. Door dat toe te geven, laat je zien wat je waarden zijn. Je maakt normen bespreekbaar.
5. De Planningsfout
Je dacht dat iets in drie dagen kon, het werd drie weken. Niet erg. Crisis schept verbondenheid. En als het uiteindelijk lukt, is er ook wat te vieren.
6. De Slordigheidsfout
Je vergat iets, je was te laat, je stuurde de verkeerde bijlage. Menselijk. Eenvoudig excuus, en vaak ontstaat juist verbinding.
7. De Rankingfout
Je dacht dat je hoger op de ladder stond dan de realiteit. Door je fout te erkennen, stijg je alsnog in aanzien. Echte status komt uit zelfreflectie.
8. De Plekfout
Je zat op de verkeerde plek. Goed dat je dat ontdekt hebt. Elke mismatch brengt je dichter bij waar je wél thuishoort.
9. De Routefout
Je koos een pad dat niet werkte. Geeft niks. Onderweg heb je andere waardevolle dingen geleerd. Serendipiteit — iets vinden dat je niet zocht, maar beter blijkt dan je doel.
10. De Foute Blunder
Je liep voor schut. Je groette een vreemde alsof je hem kende. Je stond met sloffen op een netwerkevent. Fantastisch. Het geeft anderen ruimte om ook mens te zijn.
Leiderschap en fouten
Fouten in teams: van individueel falen naar collectief leren
Als leider kun je de toon zetten in hoe je team met fouten omgaat. Dat begint met oefenen.
Je eerste team Reflecteer op je gezin van herkomst. Hoe werd daar met fouten omgegaan? Wat heeft dat met jouw leiderschapsstijl gedaan?
Rondjes vragen Bespreek in je team: Wat is je grootste blunder ooit? Wanneer ben je bang om fouten te maken? Hoe reageer je als een collega een fout maakt?
Foute pleziertjes Laat iedereen een 'foute' film, muzieknummer of serie noemen waar ze stiekem van genieten. Wat maakt het waardevol? Zo ontstaat ruimte voor luchtigheid, kwetsbaarheid en vertrouwen.
Workshop
Met je team op zoek naar gemaakte fouten en de successen die erop volgende.
Leren hoe je een cultuur stimuleert waar fouten maken echt mag en leren van fouten vanzelfsprekend is.
Merken hoe fouten de sfeer en creativiteit in een team versterken.
Workshop van een halve of hele dag waarin je veel meer leert dan alleen het zoeken van de fout.
Neem contact op met Karin van Mensvoort 06-41844649
Kosten 2000 euro per dagdeel